Typisch Fins – deel 1 Typisch Fins – deel 1
Bij het woord ‘cultuurshock’ denkt men al gauw al Azië of Afrika. Maar ook binnen de grenzen van de EU kan je je al flink... Typisch Fins – deel 1

Bij het woord ‘cultuurshock’ denkt men al gauw al Azië of Afrika. Maar ook binnen de grenzen van de EU kan je je al flink verwonderen. Ook al zijn Nederland en Finland beiden Westerse landen in Europa, toch zijn er een flink aantal cultuurverschillen. Eetgewoontes, routines en vrijetijdsbesteding zijn zeker niet het zelfde als in ons kikkerlandje. Dit zijn de meest opmerkelijke (en soms grappige) gewoontes, verschillen en ‘culinaire hoogstandjes’ die ik tot nu toe ben tegen gekomen.

sauna-1265002_960_720Op nummer 1. Natuurlijk de sauna obsessie. Wanneer het ze maar uit komt (gemiddeld zo’n 3-6 keer per week(!)) lopen de Finnen in hun blote kont de sauna in om tijdens meerdere sessies van 10-15 minuten een flink potje te zweten. In een land met zo’n 5 miljoen mensen zijn er 2 miljoen sauna’s. Een beetje huis heeft in de badkamer een saunacabine en zelfs sommige studentenhuizen hebben er een. In Helsinki zijn er meerdere locaties waar je voor een paar euro naar binnen kan om in je nakie met 20 andere onbekenden om een stapeltje gloeiende kolen te zitten. Gescheiden of gemengd maakt ze niet uit, en alle leeftijden gaan samen. En wanneer je lang genoeg in de 100 graden gezeten heb, kan je het hele jaar rond naar buiten om een duikje te nemen in een meer of (onverwarmd) zwembad. Moet je wel eerst een wak hakken als het winter is. Voor Tuija was de wekelijkse sauna avond hét gezinsmoment waar ze altijd naar uitkeek toen ze jong was en wanneer wij op bezoek zijn bij haar moeder gaan we er elke avond in (al haak ik vaak na tien minuten al af).

1200px-Karjalanpiirakka-200602272. Finnen eten de hele dag door. Wij Hollanders kennen ontbijt, lunch, en diner, maar de Finnen hebben er nog twee eetmomenten bij verzonnen. Zogenoemde ‘snacks’, die ze nuttigen tussen de maaltijden. Lunch is de warme hap en ‘s avonds vullen ze zich met de restjes van de lunch, om vervolgens voor het slapen nog een bak muesli met yoghurt naar binnen te werken.  Ze vinden het gat tussen lunch en avondeten in Nederland te groot met alleen een paar boterhammetjes. Bijkomend voordeel voor mij dat lunchen hier zo uitgebreid is, is dat er in het centrum veel buffetrestaurants zijn waar je voor een tientje onbeperkt kan eten! Waaronder Chinees, sushi, of pizza. Daar kan ik wel aan wennen. Zoet ontbijt zoals bammetjes met hagelslag is echt not-done. ”Waarom zou je snoep eten als ontbijt?” & ”chocolade hagel hoort toch op ijsjes?” Wellicht denken ze er wel anders over als ik een pak Peijnenburg meeneem volgende keer.

Op de foto: een gevulde roggekorst met rijstepap en eiboter

65092951_430635901113079_6651071507160104960_n3. Iedereen heeft een zomerhuisje. Met sauna natuurlijk. Bijna elke familie heeft ergens wel een vakantiehuisje met een lap grond er omheen waar je u tegen zegt. Zo ook Tuija haar familie. Samen met maar broers en moeder onderhoudt ze de blokhut dat aan een prachtig meer staat. In de zomer spenderen ze daar makkelijk hele weken. Hun zomerhuisje bestaat uit twee delen. Één blokhut met alleen maar bedden en één met de keuken/woonkamer. Er is elektriciteit, maar water halen ze via een pomp uit het meer. Afval moet weer meegenomen worden en koken gebeurt op een ouderwetse houtoven/fornuis. Wanneer we een dagje de natuur in gaan, zien we rond de meren altijd wel een paar zomerhuizen. Gelukkig is het land zo groot dat er nog genoeg ongerepte natuur is. Dankzij de ‘ieders land’ wet, mogen er nergens hekken en omheiningen gebouwd worden en mag je overal in de bossen kamperen zolang het maar uit het zicht is van bebouwing. De meeste gezinnen hebben ook een boot en bijbehorende steiger, meestal handgemaakt door een overgrootvader. (Vikingen hè) Het land waar alles op staat is vaak al lang afbetaald waardoor het ook nog eens een goedkope ‘escape’ is wanneer ze de drukte van de stad willen ontvluchten.

Mämmi_Finnish_Easter_dessert4. Mämmi. Dit is geen troetelnaam voor je moeder, maar een traditioneel Fins gerecht dat er uit ziet als een overheerlijke chocolademoussetaart, maar eigenlijk niet te nassen is een dessert is gemaakt van gemout rogge, zout en sinaasappelschil. Waar je door het uiterlijk verwacht een hap zoetigheid naar binnen te werken, is de realiteit flink zoutiger en bitterder. Gelukkig had ik afgelopen Pasen, wanneer het traditioneel geserveerd wordt, maar een heel klein bakje opgeschept en wees ik een tweede ronde af aangezien ik opeens ‘heel vol zat’. Misschien is het iets dat je van kinds af aan al moet eten, want Tuija haar neefje en nichtje eten volgens tante met z’n tweeën makkelijk een hele doos.

home_page_moccamaster_kestaa_useita_vuosia_15. Koffie. Tja, misschien ben ik verwend door 4 maanden in “koffie hoofdstad” van de wereld Melbourne te hebben gewoond, maar de meeste koffie in restaurants en cafés is niet te pruimen. Het wordt beter: je betaalt zo’n €2,50 om vervolgens zelf een bakje filterkoffie te tappen uit een elektrische kan waarvan de kans groot is dat deze al een paar uur geleden gezet is. Maar de Finnen houden er van en tijdens de familiebezoeken rond Pasen stond overal de Moccamaster aan. Gemiddeld drinken de Finnen zo’n 6 koppen per dag. Niet zo gek dat ze weinig slapen. Wil je een latte of cappuccino, dan krijg je die meestal uit een apparaat die bij jou op kantoor in de kantine staat, alleen ben je hier met 1 druk op de knop 4 euro armer. Gelukkig zijn er ook genoeg cafés die wel met echte espresso machines werken, maar ik heb wel geleerd om eerst te kijken wat voor apparaat er staat alvorens ik iets bestel. Al hoeft dat niet meer, want ik heb m’n eigen espresso machine met melkopschuimer gekocht via marktplaats! (voor twee tientjes, not bad)

En dit is nog maar het begin.

Reacties

reacties